Kısaca
Çekmecede eşyalar size gelir, kapaklı dolapta ise siz onları ararsınız. Tam açılımlı ve frenli raylara takılan derin çekmeceler tabakları ve tencereleri tek sırada, göz önünde tutar. Elinizdeki eşyalara göre kesilen bölücüler de onları yerinde sabitler. Kapaklı dolabı uzun eşyalar, kiler ve köşeler için kullanın.
Dolabın en arkasında kalanlar
Derin bir dolapta aradığınız şey hep en arkadadır. Diz çöker, önündeki üç şeyi kenara alır, uzanırsınız. Sonunda da devirmemeye çalıştığınız şeyi devirirsiniz. Kapağın ardındaki alanın yarısını görmek zor, ona ulaşmak daha da zordur. Bu, parasını ödediğiniz ama pek kullanamadığınız bir alandır.
Çekmece bu sorunu yönü tersine çevirerek çözer. Siz ona uzanmazsınız, o size doğru çıkar. İçindeki her şeyi yukarıdan görür, önden alırsınız. Hiçbir eşya bir başkasının arkasında kalmaz. Çekmeceye göre planlanan bir mutfağın gündelik hayatta bu kadar rahat olmasının nedeni bu tek farktır.
Çekmeceler nasıl boyutlandırılır, nasıl dizilir?
Geniş ve derin bir çekmece tabakları, kâseleri ve tencereleri sıra sıra alır. Eşyalar üst üste binmez, alttakine ulaşmak için hiçbir şeyi kaldırmanız gerekmez. Dolaptaki sekiz tabaklık yığının en altındakini almak için yedisini kaldırırsınız. Pimli ya da bölmeli bir çekmecede ise her tabak kendi yerinde durur.
Tencere ve tavalar bunun en açık örneğidir. Ağırdırlar, tutması zordur, her birinin biçimi de farklıdır. Çekmecede yan yana dizilirler, kapakları da yanlarındaki bölücüde dik durur. Hepsini bir bakışta görür, istediğinizi tek elle ve ses çıkarmadan alırsınız.
Çekmeceler odanın köşelerini de kapak arkasındaki raflardan daha verimli kullanır. Çekmeceli bir alt dolapta eşyaların üstünde boşa giden alan kalmaz. En üstteki çekmece çatal bıçak ve mutfak gereçleri için sığ, alttakiler ağır eşyalar için derin yapılabilir.
Aynı dolaptaki çekmecelerin yüksekliklerini birlikte planlayın. En üstteki sığ çekmeceler çatal bıçağı, gereçleri ve küçük eşyaları alır. Bu yükseklikte içlerini doğrudan görürsünüz. Ortadaki çekmecelere tabaklar ve kâseler girer. En derin çekmece en alttadır. En ağır tencereleri oradan, yükü bacaklarınıza vererek kaldırırsınız. Bazıları bardaklar ya da fırın kalıpları için kapağın arkasına gizli bir iç çekmece koymayı tercih eder. Böylece dolabın önü sade kalır.
Asıl önemli olan raylar
Çekmecenin en önemli parçası görünmeyen kısmıdır. Tam açılımlı raylar çekmecenin tamamen dışarı çıkmasını sağlar. Böylece arka bölüme de ön bölüm kadar kolay ulaşırsınız. Frenli mekanizma çekmeceyi son birkaç santimetrede yakalar ve sessizce durdurur. Ağır bir çekmece elinize hafif gelmeli, hiç ses çıkarmadan kaymalıdır.
Çoğu kişi bu farkı her gün hisseder ama adını koyamaz. Sağlam bir mutfakla ucuz hissettiren bir mutfak arasındaki fark buradadır. Rayların bir taşıma kapasitesi de vardır ve tabak çanakla dolu bir çekmece epey ağırdır. Planladığınız çekmecelerin taşıma kapasitesini sorun. Çekmece kutusunun ve bağlantı parçalarının da bu yüke göre seçilmesini isteyin.
İyi bir çekmece takıldıktan sonra da ayarlanabilir. Çekmece önü bir milimetre yukarı, aşağı ya da yana alınabilir. Böylece ev oturdukça ve ahşap mevsimlere göre çalıştıkça aralıklar eşit kalır. Bu küçük bir ayrıntıdır ama uzun yıllar işe yarar.
Bölücüler eşyalarınıza göre kesilmeli
Hazır bir çekmece bölücüsü ancak idare eder. Kendi tabaklarınızın, bardaklarınızın ve gereçlerinizin ölçüsüne göre kesilen bölücü ise tam oturur. Çekmece kapanırken eşyalar kaymaz. Her eşyanın bir yeri olduğu için toparlamak birkaç saniye sürer.
İşe bir listeyle başlayın. Tabakları, kâseleri, bardakları ve kupaları sayın. Her gruptaki en büyük parçayı ölçün. Bıçakları, uzun gereçleri, kesme tahtalarını ve fırın tepsilerini not edin. Bıçak çekmecesinde her bıçağın korunaklı bir yuvası olmalıdır. Baharat çekmecesinde kavanozlar hafif eğimle yatar, böylece etiketler yukarı bakar. Fırın tepsisi çekmecesine dikey bölücüler gerekir. Böylece bir tepsiyi ötekilere dokunmadan çıkarırsınız.
Aynı yaklaşım, borulara göre biçimlendirilebilen eviye altı çekmecesi için de geçerlidir. Çöp çekmecesinde de işe yarar: kovalar ayrışır ve kapalı cephenin ardında gözden uzak kalır.
Kapaklı dolap nerede hâlâ doğru seçim?
Çekmece mutfağın her yeri için kural değildir. Uzun bir kiler çekmecesinde kuru gıdaları iki yandan görür ve rahatça alırsınız. Yüksek bir tencere, büyük bir mikser ya da elektrikli süpürge için doğru yer kapaklı dolaptır. Üst dolaplar zaten kapaklı dolaptır ve ara sıra kullandığınız eşyalar için uygundur.
Dikkat etmeniz gereken tek yer dar çekmecelerdir. Genişliği yaklaşık 30 cm'nin altına inen bir çekmece az eşya alır. Böyle yerlerde içinde çekilebilir bir düzenek olan kapak daha kullanışlı olabilir. Amaç olabildiğince çok çekmece kullanmak değildir. Asıl amaç, her eşya için ona en kolay ulaşacağınız saklama biçimini seçmektir.
Köşeler ayrıca düşünülmelidir. Düz bir köşe dolabı alanı yutar ve içine konan eşyaya ulaşmak neredeyse imkânsızdır. Rafları döndürerek ya da kaydırarak önünüze getiren çekilebilir bir köşe mekanizması bu ölü alanı kullanılır hâle getirir. Sabit raftan daha pahalıdır. Yine de başka türlü hiç açmayacağınız bir köşede bu farkı hak eder.
Çekmeceden en çok kim yararlanır?
Çekmece bedeni daha az yorar. Diz çökmeniz, uzanmanız ya da karanlık bir boşluğa bakmak için eğilip bükülmeniz gerekmez. Sırtı ağrıyan, dizleri tutulan ya da uzağa uzanmakta zorlanan biri için bu büyük bir farktır. Çekmeceler çocuklu evlere de uygundur. Alt çekmeceye çocuğun almasına izin verdiğiniz eşyaları koyar, keskin olanları yukarıda tutarsınız.
Temizliği de kolaydır. İçindekileri çıkarır, içini siler ve birkaç dakikada her şeyi yerine koyarsınız. Derin bir dolapta bu iş yıllarca ertelenir.
